De werkelijke betekenis van winnen...

Door een boekbespreking van ene Mart Smeets, in De Volkskrant van 9 augustus 2014, werd ik erop geattendeerd. Smeets schrijft dat deze coach doorgaat voor de beste ter wereld, in welke sport dan ook. Phil Jackson, want over hem hebben we het, heeft als coach elf keer een professioneel basketballteam naar het NBA-kampioenschap geleid. In de periode 1989 tot 1998 lukte dat 6 keer met Chicago Bulls. Het was een team met als meest bekende speler Michael Jordan. In die 9 seizoenen coachte hij 738 wedstrijden, waarvan er 545 werden gewonnen (73,8%). Vervolgens was Phil Jackson van 2000 tot 2010 hoofdcoach van Los Angeles Lakers, met als meest bekende speler Kobe Bryant. In die 11 seizoenen werd het team 5 keer NBA-kampioen. Van de 902 wedstijden werden er 610 gewonnen (67,6%).

Het zijn onwaarschijnlijke cijfers: in 19 seizoenen professioneel basketball 11 keer het kampioenschap behalen, in totaal 1640 wedstrijden coachen en er daarvan 1155 (dit is 70,4%) winnen.

Ik kocht het door Mart Smeets aangeprezen boek: Eleven Rings, The Soul of Success (2014, 370 pagina's) hopend dat niet slechts de route naar elk van de elf kampioenschappen zou worden beschreven, maar dat er ook iets zou doorschemeren van de werkwijze van een coach die zonder enige twijfel succesvol is geweest. Het percentage gewonnen wedstrijden is, volgens de Engelse Wikipedia "the highest percentage of any Hall of Fame coach" en ook "highest of any NBA coach coaching 500 games or more". En wat die elf ringen betreft: "he is the only coach to win at least ten championships in any of North America's major professional sports".

Het boek is een mooi verslag van een enerverende trip naar elk van de elf kampioenschappen. Met prachtige incidenten en kenmerkende gebeurtenissen. Smeets noemt er één in zijn boekbespreking: "Toen hij (Phil Jackson, JvR) vlak voor een play-off-wedstrijd, in de kleedkamer van de Bulls ooit het woord nam en het begrip team centraal stelde, voegde hij eraan toe: 'De letter i (van ik) komt in dat woord niet voor.' Waarop sterspeler Jordan droog opmerkte: 'In 'winning' komt-ie twee keer voor.' Jackson knikte en zei: 'Verdubbel dan vanavond je inzet, dan gaan we (hij benadrukte dat laatste woord sterk) winnen."

Het is misschien jammer dat het voorbeeld, zoals Smeets het weergeeft in zijn boekbespreking, niet in het boek voorkomt (Smeets poetst het gewoon een beetje op; lees er pagina 83 maar op na) maar het voorbeeld illustreert wel mooi waar Phil Jackson de nadruk op legt als coach: op het teamproces en op inzet.

In hoofdstuk 2 van het boek ('The Jackson Eleven') wordt ingegaan op de elf principes die Phil Jackson zegt te hanteren als coach. Ik licht er hier eentje uit, in het boek als laatste genoemd: 'Forget the ring'. Het gaat hier natuurlijk om het bekende probleem: resultaat-gericht denken. Veel mensen, ook coaches, zijn van mening dat succesvolle mensen vol inzetten op resultaat. Dit zegt Phil Jackson erover (p. 23): "And yet as a coach, I know that being fixated on winning (or more likely, not losing) is counterproductive, especially when it causes you to lose control of your emotions. What's more, obsessing about winning is a loser's game: The most we can hope for is to create the best possible conditions for success, then let go of the outcome. The ride is a lot more fun that way."

Om dat elfde principe in perspectief te zetten als een centraal thema in het coachen van Phil Jackson, geef ik hier ook de alinea weer waarmee hoofdstuk 2 afsluit: "...at the start of every season I always encouraged players to focus on the journey rather than the goal. What matters most is playing the game the right way and having the courage to grow, as human beings as well as basketball players. When you do that, the ring takes care of itself." (p. 24)

Voor een CoachDieNooiVerliest zijn de uitgangspunten die Phil Jackson hanteert voor zijn coaching feitelijk gewoon weer een bevestiging voor een manier van denken waarvan de effectiviteit wetenschappelijk 'bewezen' is.

JvR (oktober, december 2014)

PS Phil Jackson had twee sterren in zijn team: Michael Jordan en Kobe Bryant. De statuur van deze sterren werd onlangs nog eens onderstreept in een berichtje dat ik in Het Parool van 19 november 2014 aantrof: "De Amerikaanse basketballer Kobe Bryant heeft weer een mijlpaal bereikt in zijn rijke carrière. De 36-jarige vedette van Los Angeles Lakers passeerde gisteren tegen Atlanta Hawks de grens van 32.000 punten in de NBA. Hij is na Kareem Abdul-Jabbar, Karl Malone en Michael Jordan de vierde speler die dat heeft bereikt."