De werkelijke betekenis van winnen...

In de loop van 2014 vond ik in een antiquariaat een boekje uit 2011: 'Topsportjongens; Een nuchtere kijk op coaching' (2011). In het boekje is door Jan Dijksma een gesprek opgetekend tussen drie coaches met een lang verleden samen: ze ontmoetten elkaar in de beginjaren van het Cios in Heerenveen (zo tussen 1974 en 1976), en stonden daar bekend als 'de topsportjongens': Foppe de Haan (voetbaltrainer), Henk Gemser (schaatstrainer) en Hans Westerhof. De laatste is aan het woord in de hieronder weergegeven passage op pagina 129, in het hoofdstuk met de titel: Een goede coach weet wanneer hij de omstandigheden moet aanpassen of zich moet aanpassen aan de omstandigheden. Het is een lichtelijk verbijsterende passage voor elke rechtgeaarde CoachDieNooitVerliest. Hans Westerhof zegt:

"Toch blijft het lastig om te bepalen waar je grenzen liggen. Toen ik trainer was bij ACV (Asser Christelijke Voetbalvereniging, JvR) was er een jongen, die tijdens een wedstrijd naar een tegenstander spuugde. De scheidsrechter had het niet gezien. Ik haalde hem eruit, want dat was tegen mijn principes. Ik kreeg een complimentje in de krant en een schouderklopje van de voorzitter, want zo hoorde dat bij een christelijke vereniging. Een jaar later was ik trainer bij Groningen. Ik zag daar dat Eijkelkamp bij een corner zijn tegenstander een elleboogstoot gaf, midden in het gezicht. Ik had hem eruit moeten halen. Maar ja, dat begrijpt hij niet, dat begrijpen de andere spelers niet, dat begrijpt het publiek niet en dat begrijpt zelfs de tegenstander niet. Niemand begrijpt dat, behalve ik. Toen dacht ik: ja, ik ben Gekke Henkie niet... Dan leer je snel. Je hebt blijkbaar principes, totdat de belangen anders zijn."



Zou hier, bij de Betaald Voetbal Organisatie FC Groningen, de nadruk op het resultaat zo allesoverheersend zijn geweest op dat moment (of tenminste zo gevoeld zijn door een hoofdcoach) dat unfair gedrag getolereerd wordt? Dit toedekken-met-de-mantel-der-liefde is overigens een typerende manier van denken voor een 'ego-gerichte' persoon: alles voor het resultaat, vals-spelen en frauderen is toegestaan zolang niemand 'm betrapt...

In april 2014 kwam ik een verhelderend voorbeeld tegen van 'gewone' sport-mensen die op dezelfde manier denken, een uitstekend voorbeeld gevend van 'ego-gericht' sporten. In NRC-Handelsblad stond op donderdag 17 april: "De organisatie van de Marathon Rotterdam heeft 129 deelnemers gediskwalificeerd, omdat zij delen van het parcours hebben overgeslagen. (...) Bij sommigen bedroeg het bedrog enkele kilometers, maar er zaten ook valsspelers bij die meer dan 40 van de in totaal 42 kilometer hadden geskipt. (...) De organisatie kon de fraudeurs betrappen met behulp van meetmatten op het parcours. De chip die deelnemers bij zich dragen wordt daarop herkend, waarna een tussentijd wordt geregistreerd. Deze techniek wordt al sinds 1995 gebruikt in Rotterdam, maar op verzoek van zendgemachtigde NOS waren dit jaar extra meetmatten gecreƫerd; juist deze punten werden door de valsspelers gemist, waardoor zij konden worden betrapt. De reguliere meetpunten, die algemeen bekend zijn, passeerden zij wel."

Een CoachDieNooitVerliest, da's iemand die de sporter voorhoudt dat een wedstrijd gespeeld wordt binnen de regels die afgesproken zijn. Dat houdt onder meer in dat je niet naar believen de hand licht met die regels, als je dat op dat moment 'handig' uitkomt. Da's een uitgangspunt; je zou het ook een principe kunnen noemen, maar dan wel volgens een andere definitie dan die van Hans Westerhof. En zo'n uitgangspunt is evenmin onderhevig aan erosie als dat het afhankelijk zou zijn van de zich toevallig voordoende situatie.

JvR (september, december 2014)