De werkelijke betekenis van winnen...

De meest succesvolle hockeycoach stopt er mee. Het stond in een klein berichtje in Het Parool, op 19 juni 2014: "Het plan was na de Gemenebest Spelen in Glasgow te stoppen. 'Mijn hoogtepunt van dit jaar was dit WK. Het is goed zo; ik wil niet meer van huis,' bekende hij."

Da's goed nieuws voor de rest van de hockeywereld. En zeker voor de Nederlanders. Want die herinneren zich maar al te goed dat de Nederlandse mannen in 'eigen huis' (het stadion van voetbalclub ADO Den Haag) op een zonnige zondagmiddag vernederd werden. De Australische mannen continueerden de wereldtitel door met maar liefst 6-1 te winnen. Ric Charlesworth (helemaal rechts op de foto, steunend op de linkerknie, met onafscheidelijk petje; het Australische team, feestvierend na de overtuigend gewonnen finale in Den Haag) is niet zomaar een coach die even aan het roer staat en die dan vergeten kan worden (dit in tegenstelling tot alle coaches van de Nederlandse hockeymannen in de laatste zeg 15 jaar, die nadrukkelijk passen in de omschrijving: voorbijganger). Charlesworth is een trendzetter, een coach die het leiden van een nationale ploeg verhief tot een wetenschappelijk verantwoord ondernemen.



Voor degenen die de cijfers niet op een rijtje hebben, even een overzichtje. Hij was hoofdcoach van de Australische vrouwenploeg van 1993 tot en met de Olympische Spelen van Sydney. Zijn team won in 1994 (Dublin) en 1998 (Utrecht) de wereldtitel, en won de gouden medaille op de Spelen van 1996 (Atlanta) en 2000 (Sydney). Nog enkele cijfers: in totaal 30 wedstrijden gespeeld in die toernooien, 26 gewonnen, 3 gelijk en 1 verIoren (doelcijfers: 102 voor en 24 tegen). In 2009 werd hij hoofdcoach van de Australische mannenploeg. De ploeg werd wereldkampioen in 2010 en, zoals al gezegd, in 2014, en haalde brons op de Spelen van 2012 (Londen). Cijfers: 21 wedstrijden gespeeld, waarvan 17 gewonnen, 2 gelijk en 2 verloren (eentje daarvan was de halve finale in Londen); doelcijfers 95 voor, 21 tegen.

Kortom: Ric Charlesworth heeft in twee periodes al met al zo'n 14 jaar als hoofdcoach van een Australische nationale hockeyploeg gefungeerd. Van de 51 wedstrijden die met die ploegen op 4 wereldkampioenschappen en 3 Olympische Spelen werden gespeeld, zijn er 43 gewonnen (een onwaarschijnlijk hoog percentage: 84,3%). Er werd in die 14 jaar slechts drie keer verloren. Bij de vrouwen was dat de eerste wedstrijd op het WK van 1994, bij de mannen ook de eerste WK-wedstrijd (in 2010), en dan nog die halve finale-wedstrijd in Londen (2012).

Met Charlesworth aan het roer was het dus bijna altijd onbegonnen werk voor de tegenstander. Waarom? Dat maakt hij overduidelijk in zijn autobiografische verhaal 'The Coach; Managing for success' (2001). Ik schreef daarover een boekbespreking voor het tijdschrift Richting Sport-Gericht (2002, nummer 3) onder de veelzeggende titel: 'Nou heb ik toch een boek gelezen...' (een kopie van deze boekbespreking is te vinden op deze site bij de downloads). Ik schreef er ook over in mijn eerste stukje Actueel (Doing a Totti, 19 september 2006). Ook in het Actueel-stukje van 15 april 2010 (Resultaat-denken in de sport-8) verwees ik er naar. En verder past in dit verband het Actueel-stukje van 24 september 2013 over de aanvoerster van Charlesworth's Australische team, Alyson Annan ('Hoor je het ook eens van een ander...').

De Australische succescoach is voor mij een van de allerbeste voorbeelden van een coach die werkt (helaas, sinds juni 2014: werkte) volgens de wetenschappelijk onderbouwde principes achter CoachesDieNooitVerliezen. Om dat te illustreren een van zijn befaamde uitspraken, opgetekend door de NRC-Handelsblad-journalist Mark Hoogstad in een interview dat op 7 maart 2002 in de krant verscheen. In antwoord op de vraag: 'Verdedig nooit een voorsprong' is een van uw uitgangspunten. Waarom? liet Charlesworth optekenen: "It will kill you in the end. Het betekent ook dat je als speler of als coach in feite al bezig bent met de uitslag, terwijl de wedstrijd nog aan de gang is. Dat is vragen om problemen."

Ik schreef al eerder, in het Actueel-stukje van 15 april 2010, dat het autobiografische boek 'The Coach; Managing for success' zonder enige twijfel een 'must' is voor elke trainer-coach. Over het waarom zou ik gemakkelijk een avond kunnen praten, tegelijk ook duidelijk makend dat Ric Charlesworth in vele opzichten een onwaarschijnlijk goede coach is, herstel: was. Het boek zou het verdienen om een classic van ongekend niveau te worden.

PS. Ook de boekbespreking van het tweede coach-boekje van Ric Charlesworth is te vinden bij de downloads.

JvR, 9 september 2014